صفر تا صد تولید گز

تولید گز در ایران به دوران قاجاریه بر می‏گردد. گز سوغات اصلی اصفهان، همچنین همدان (نهاوند)، چهارمحال و بختیاری، کرمان و یزد از تنقلات شیرین معروف و سنتی ایران است. از عصاره درخت انگبین برای تولید گز استفاده می‏شود. این شیرینی از قدیم با استفاده از مواد اولیه که عمدتا طبیعی بوده اند و با وسایل و روش های سنتی تولید می شد. امروزه صادرات این محصول به خارج از کشور منجر به ایجاد استانداردهایی برایش در نظر رفته شده است. تاریخچه گز گز را می‏توان از جمله محصولاتی دانست که در زمان آقا محمد خان قاجار به عنوان اولین کالای صادراتی ایران به جهان عرضه شد. گز برای اولین بار در اصفهان از طریق مخلوط کردن شکر، گزانگبین، سفیده تخم‌مرغ و مغز پسته و بادام در دهه ۲۰ هجری شمسی تولید شد. در طی سال‏های بعد (حدود ۱۳۳۰ هجری شمسی) گلوکز مایع از چین به ایران آورده شد و در تولید گز مورد استفاده فراوان قرار گرفت. گز یکی از فراورده های سنتی ایران است. در تولید گز از هیچ نوع مواد و افزودنیهای غیر طبیعی استفاده نمی شود. گز دارای معانی بسیاری است که مشهورترین آن نام درختچه ای است که در حدود ۳۰ گونه آن شناخته شده است. در زبان عربی گز را عربی با نام “طرفا” و در زبان هندی به آن “چهاو” می‏گویند. شیره این درختچه دارای فواید بیشماری است که می‏توان به استفاده از آن در رنگرزی، دباغی، درمان بیماری های چشم و همچنین مسهل در کودکان اشاره کرد. گزانگبین معروف‏ترین گونه این درختچه بوده و در مناطق کویری در اطراف اصفهان وخوانسار و هچنین در برخی مناطق چهارمحال و بختیاری (بلداجی) رشد می‏کند. از این درختچه ماده شیرینی استخراج می‏شود که آن را انگبین می‏نامند و در تولید گز از آن استفاده می‏کنند. کلمه گز در ادبیات اصفهان بن مضارع فعل گزیدن است. قند کتیرا موجود در درخت گون توسط پشه‏ای خاص تبدیل به گزانگبین می‏شود که روی گیاه باقی می‏ماند. دامداران و چوپانان در اواسط ماه شهریور از این درخت گزانگبین می‏گیرند. مواد تشکیل دهنده گز (ترکیبات) عبارتند از: گز انگبین، شکر، گلوکز، سفیده ی تخم مرغ، گلاب، مغز پسته یا بادام و سایر انگبین های گیاهی همچون ترنجبین، گز علفی و خلال بیدمشک. همچنین می‏توان از عسل طبیعی به عنوان جایگزین گز انگبین استفاده کرد. به دلیل آنکه عسل طبیعی توسط زنبور تولید می‏شود نوعی انگبین گیاهی محسوب می‏شود.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

سبد خرید
به بالای صفحه بردن